info@aappb.org
ထောင်တွင်းနှိပ်စက်မှုများ
ထောင်တွင်းနှိပ်စက်မှုများ
ယေဘုယျသတင်းအချက်အလက်
စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်းနှင့် ထောင်ချခြင်းအတွင်း၊ ဝန်ခံချက်များရယူရန်နှင့် ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများကို ပိုမိုနှိမ့်ချရန်နှင့် အရှက်ခွဲရန်အတွက် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနည်းစနစ်များကို အသုံးပြုခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဖြစ်များသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ထောင်များ၊ ထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများနှင့် အလုပ်သမားစခန်းများတွင် စနစ်တကျ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုမှာ ယနေ့တိုင် နိုင်ငံတကာဥပဒေကို တိုက်ရိုက်ချိုးဖောက်နေဆဲဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်တရားရုံးသည် လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှုများကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရာတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်၊ စနစ်တကျ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို အသုံးပြုခြင်းကို ထည့်သွင်းထားသည်။ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုမှတစ်ဆင့် ရရှိသော ဝန်ခံချက်များသည် ယုံကြည်စိတ်ချရမှု မရှိသလို နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းကလည်း အသိအမှတ်ပြုခြင်း မရှိပါ။ ယခင်အစိုးရသည် ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကုလသမဂ္ဂညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု ဆန့်ကျင်ရေးစာချုပ် (UNCAT) ကို လက်မှတ်ရေးထိုးရန် ရည်ရွယ်ထားသော်လည်း၊ NLD အစိုးရလက်ထက်တွင်ပင် ဤစာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခြင်း မရှိသေးပါ။ UNCAT နှင့် ၎င်း၏ ရွေးချယ်နိုင်သော ပရိုတိုကောကို အတည်ပြုရန် အရေးကြီးပြီး အစိုးရသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူ့အခွင့်အရေး၊ တရားမျှတမှုနှင့် တာဝန်ခံမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ကတိကဝတ်ကို ပြသရန် မည်သည့်ပုံစံဖြင့်မဆို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို အသုံးပြုခြင်းကို တင်းကြပ်စွာ တားမြစ်ရန် အရေးကြီးပါသည်။ UNCAT ကို အတည်ပြုခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အစိုးရတပ်ဖွဲ့များမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ယဉ်ကျေးမှုကို အဆုံးသတ်ရန်နှင့် ထိုကဲ့သို့သော လူမဆန်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို ခံစားခဲ့ရပြီး ယနေ့တိုင် ထိုကဲ့သို့သော ဆက်ဆံမှု၏ အကျိုးဆက်များနှင့်အတူ ဆက်လက်နေထိုင်နေရသူများအတွက် လျော်ကြေးပေးသည့်စနစ်တစ်ခု ပေးအပ်ရာတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါသည်။
အောက်ပါစာရင်းသည် အပြည့်အစုံမဟုတ်သော်လည်း၊ မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များ အသုံးပြုသည့် အသုံးအများဆုံး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနည်းလမ်းများထဲမှ အချို့ကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားပါသည်။ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနည်းစနစ်များနှင့်ပတ်သက်သည့် အသေးစိတ်အချက်အလက်များအတွက်၊ စာဖတ်သူများသည် “လွတ်မြောက်ပြီးနောက် ကျွန်ုပ်၏ဘဝကို အစမှပြန်လည်စတင်ခဲ့ရသည်” ဟု အမည်ပေးထားသော AAPP အစီရင်ခံစာ၊ အထူးသဖြင့် အခန်းလေး “စစ်ဆေးရေးဌာနများနှင့် အကျဉ်းထောင်များတွင် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု” ကို ရည်ညွှန်းနိုင်ပါသည်။
နှိပ်စက်မှုများ
အကြမ်းဖက် နှိပ်စက်မှု
အထူးသဖြင့် စစ်ကြောရေးဌာနများတွင် အကျဉ်းသားများသည် ဝန်ခံချက်ရရှိရန်အတွက် တုတ်များဖြင့် ရိုက်နှက်ခြင်း၊ ခြေထောက်ဖြင့်ကန်ခြင်းနှင့် လက်သီးဖြင့်ထိုးခြင်းများကို မကြာခဏ ပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။ ၎င်းတို့အား ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့ လျှပ်စစ်ရှော့ခ်ဖြင့် ပစ်ခတ်နိုင်သည်။ မေ့မြောသွားသည်အထိ ရိုက်နှက်ခံရသော်လည်း ပြန်လည်နိုးထလာပြီး ရိုက်နှက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည့် အကျဉ်းသားများစွာကို ကျွန်ုပ်တို့ မှတ်တမ်းတင်ထားပါသည်။ စီးကရက်များကို အကျဉ်းသားများ၏ အသားကို မီးရှို့ရန်အတွက် မကြာခဏ အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။
အာရုံခံစားမှု ချို့တဲ့အောင် ပြုမူခြင်း
အကျဉ်းသားများကို ဦးထုပ်ဆောင်းခြင်း သို့မဟုတ် မျက်စိကို ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် စည်းထားသည့်အခါ အာရုံခံစားမှု ချို့တဲ့ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ အသုံးပြုထားသော အထည်များသည် မကြာခဏ ညစ်ပတ်ပြီး ထူထဲသော ဂွမ်း၊ ဆန်အိတ်များ၊ စောင်များ သို့မဟုတ် အကျဉ်းသား၏ ကိုယ်ပိုင်အဝတ်အစားများ ပါဝင်နိုင်သည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းသည် အကျဉ်းသားများ၏ မျက်စိ၊ အနံ့ခံအာရုံနှင့် ကြားနိုင်စွမ်းကို ဆုံးရှုံးစေရန် ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး အကျဉ်းသားများ အသက်ရှူရန် ခက်ခဲစေတတ်သည်။ ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများသည် ဤနည်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ အာရုံခံစားမှုများကို ကြာရှည်စွာ ဆုံးရှုံးရလေ့ရှိပြီး စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ စိတ်ဖိစီးမှု၊ စိတ်ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် အချိန်ကို အာရုံခံစားနိုင်စွမ်း ဆုံးရှုံးရခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။ ဤနည်းဖြင့် အာရုံခံစားမှု ချို့တဲ့ခြင်းသည် ရိုက်နှက်ခြင်းကဲ့သို့သော အခြားညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုနည်းလမ်းများနှင့်အတူ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများသည် အန္တရာယ်ကို ကြိုတင်မခန့်မှန်းနိုင်ဘဲ ခုခံကာကွယ်စွာ တုံ့ပြန်နိုင်ခြင်း မရှိပေ။
အိပ်ပျက်အောင် လုပ်ခြင်း
အထူးသဖြင့် စစ်ဆေးမေးမြန်းနေစဉ်အတွင်း အိပ်ရေးပျက်ခြင်းသည် အဖြစ်များသော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများသည် အိပ်မပျော်စေရန် မသက်မသာနေရာများတွင် ထိုင်ခိုင်းခြင်း သို့မဟုတ် ရပ်ခိုင်းခြင်းခံရသည်။ ၎င်းတို့ အိပ်ပျော်သွားပါက အကြမ်းဖက် သို့မဟုတ် ရန်လိုစွာ နိုးထလာတတ်ပြီး ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ခြင်းနှင့် ကြောက်ရွံ့ခြင်းတို့ဖြင့် နိုးလာစေသည်။ ဤနည်းဖြင့် အိပ်ရေးပျက်ခြင်းသည် ရက်ပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် အစီရင်ခံထားသော ဖြစ်ရပ်များတွင် အပြင်းထန်ဆုံးအနေဖြင့် တစ်ကြိမ်လျှင် ၁၅ ရက်အထိ ဖြစ်ပွားနိုင်ပြီး ထိုအကျဉ်းသားအား တိုတောင်းသောကာလများ (တစ်ကြိမ်လျှင် ၁၅ မိနစ်ခန့်)သာ အိပ်ခွင့်ပြုထားသည်။ ဤကုသမှုမျိုးသည် အလွန်အမင်း စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ သံသယစိတ်နှင့် အာရုံချောက်ချားခြင်းများနှင့် ကြာရှည်စွာ သေဆုံးခြင်းကိုပင် ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ၎င်းသည် အလွန်အန္တရာယ်များသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံမှာ အသုံးပြုလေ့ရှိသော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။
ခြိမ်းခြောက်မှုများ
ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများနှင့် ၎င်းတို့၏မိသားစုများအပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုများကို စစ်ဆေးမေးမြန်းနေစဉ်အတွင်း သတင်းအချက်အလက်များရယူရန်အတွက် ပြင်းထန်သောစိတ်ဆင်းရဲမှုနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုများဖြစ်ပေါ်စေခြင်းဖြင့် အသုံးပြုလေ့ရှိသည်။ စစ်ဆေးမေးမြန်းသူများသည် ဤခြိမ်းခြောက်မှုများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် မဆန်းပါ။ သတ်ဖြတ်ခံရမည် သို့မဟုတ် ပစ်သတ်ခံရမည်ဟူသော ခြိမ်းခြောက်မှုများသည် ပုံမှန်ဖြစ်ပြီး အကျဉ်းသားများသည် ၎င်းတို့၏ခေါင်းကို သေနတ်များဖြင့် ကိုင်ဆောင်ထားပြီးနောက်နှင့်/သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်သင်္ချိုင်းများကို တူးရန် အတင်းအကျပ်ခိုင်းစေခံရပြီးနောက် အလွန်အမင်းစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး သေနတ်ကိုကြောက်ရွံ့ကြောင်း အစီရင်ခံကြသည်။ ၎င်းအပြင်၊ စစ်ဆေးမေးမြန်းသူများသည် ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများ၏ မိသားစုဝင်များကို အသုံးပြု၍ နောက်ထပ်စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေရန်နှင့် ဝန်ခံချက်များကို ရယူလေ့ရှိသည်။ ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများ၏ မိသားစုဝင်များကို မကြာခဏ ဖမ်းဆီးစစ်ဆေးမေးမြန်းလေ့ရှိပြီး မကြာခဏ အကျဉ်းသား၏နားထဲတွင်ပင် ထားလေ့ရှိသည်။ အကျဉ်းသားများသည် ၎င်းတို့၏ချစ်ရသူများ ငိုကြွေးနေခြင်း သို့မဟုတ် ဒုက္ခရောက်နေပုံ အသံသွင်းချက်များကို မကြာခဏကြားရလေ့ရှိပြီး ဝန်ခံခြင်းမရှိပါက ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိမည် သို့မဟုတ် အသတ်ခံရမည်ဟု ပြောဆိုခံရလေ့ရှိသည်။ အနီးနားရှိ အခန်းတစ်ခုတွင် ထောင်စောင့်များမှ ချစ်ရသူများကို စစ်ဆေးမေးမြန်းခြင်းနှင့်/သို့မဟုတ် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းကိုလည်း မဆန်းပါ။ ၎င်းတို့သည် အော်ဟစ်ခြင်း၊ အော်ဟစ်ခြင်းနှင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိဟန်ဆောင်ခြင်းဖြင့် အကျဉ်းသားသည် အမှန်တကယ်ဖြစ်ပျက်နေသည်ကို မမြင်နိုင်ဘဲ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို ဟန်ဆောင်နိုင်သည်။ ဒါကြောင့် သူတို့ရဲ့ သူငယ်ချင်းတွေ ဒါမှမဟုတ် မိသားစုဝင်တွေဟာ အမှန်တကယ် ထိခိုက်နစ်နာနေရတယ်လို့ တကယ်ယုံကြည်စေပြီး ထိန်းသိမ်းခံရသူတွေကို ပြင်းထန်တဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဒုက္ခတွေ ဖြစ်စေရုံသာမက မှားယွင်းတဲ့ ဝန်ခံချက်တွေကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေလေ့ရှိပါတယ်။
ကိုယ် / စိတ်ဖိစီးအောင် ပြုမူခြင်း
စိတ်ဖိစီးမှုပုံစံများသည် ခန္ဓာကိုယ်အား ကြွက်သားများနှင့် အဆစ်အချို့တွင် အလေးချိန်များစွာကို ကြာရှည်စွာ ထားရှိရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့သည် ပြင်းထန်သောနာကျင်မှုကို ဖြစ်စေပြီး နောက်ဆုံးတွင် ကြွက်သားများ ပျက်စီးစေသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကျဉ်းသားများကို အလွန်အမင်း ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖိအားများ ပေးသည့် အသုံးများသော စိတ်ဖိစီးမှုပုံစံများစွာ ရှိပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် အကျဉ်းသားများကို ၎င်းတို့၏ လက်နှင့်ခြေထောက်များကို ကြမ်းပြင်နှင့် မထိစေဘဲ ဒူးနှင့်တံတောင်ဆစ်များပေါ်တွင် အတင်းထိုင်ခိုင်းသည့် 'Simeekhwet Dance' နှင့် အကျဉ်းသားများသည် ၎င်းတို့၏ခြေချောင်းများပေါ်တွင် ရပ်ပြီး ၎င်းတို့၏လက်များကို လေထဲတွင် မြှောက်ထားသည့် Poun-Zan တို့ ပါဝင်သော်လည်း ၎င်းတို့နှင့်သာ ကန့်သတ်မထားပါ။ ဤပုံစံတွင် အကျဉ်းသားများသည် ၎င်းတို့၏ပုံစံများကို ချိုးဖောက်ပါက ပြင်းထန်သောနာကျင်မှုနှင့် ဒဏ်ရာများဖြစ်စေရန် ချွန်ထက်သောလက်သည်းများကို မကြာခဏ အကျဉ်းသားများ၏ ခြေဖနောင့်အောက်တွင် ထားလေ့ရှိသည်။
တတိတိ နှင့် ညှင်းပမ်းနှိပ်စက်ခြင်း
ထိန်းသိမ်းခံထားရသူများအား ၎င်းတို့၏ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်တွင် တစ်နေရာတည်းတွင် နာရီပေါင်းများစွာ၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ရက်ပေါင်းများစွာပင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နာကျင်မှုကို ဖြစ်စေခြင်း ပါဝင်သည်။ စည်းမျဉ်းများသည် ဤကဲ့သို့သော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုမျိုးကို ပြုလုပ်ရန် အသုံးများသော ကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။
